نگاهی به تصویر ماه رمضان در سینما
ماه مبارک رمضان جایگاه ویژهای در اسلام دارد و روزهداری و مناسک آن در زندگی مردم کشورمان در شکلهای گوناگون هنوز به عنوان بخش مهمی از فرهنگ مردم در سینما تصویر نشده است.
به گزارش خبرنگار فارس آن چه در پی میآید نظرات منوچهر اکبرلو یکی از منتقدان سینمای کشورمان است که طی یادداشتی در اختیار خبرگزاری فارس قرار گرفته است.
در سینمای غرب از آغاز تاکنون میتوان فهرست بلندی از فیلمهایی را عنوان کرد که تصویر مناسبات مذهبی و پیامبران و شخصیتهای دینی مسیحیت و یهود را روی پرده نشان دادهاند. بدیهی است که فیلمسازان سینما با نیتها و توانمندیهای متفاوت،صور مختلف زندگی بزرگان دین خود را به فیلم تبدیل کردهاند که با توجه به اهداف شخصی و فرقهای خود،در برخی از فیلمها حتی به تناقضات فراوانی دچار شدهاند.
در چند دهه گذشته معدود فیلمسازان جهان اسلام با بهرهگیری از روایات و احادیث کوشیدهاند اشکالی از زندگی پیامبر اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) را به تصویر بکشند.یکی از درخشانترین فیلمها که بارها برای تماشاگر ایرانی پخش شده است،فیلم «محمد رسولالله» ساخت مصطفی عقاد است که توانسته بخشی اندک از مجاهدتهای پیامبر بزرگ اسلام و یارانش را در قالب فیلمی جذاب ارایه بدهد.
سینمای ایران تا پیش از انقلاب اسلامی،از مذاهب برخی لحظات و بحرانها که شخصیت فیلم دچار مخمصه میشد با ادای کلام و شعار بهره میجست.
ادای جملات یا قمر بنیهاشم،یا ابوالفضل،ای خدا،یا علی،بسمالله و فرستادن صلوات از زبان دیگران در لحظات خاصی از فیلمها،بهرهگیری سطحی از مذهب را به نمایش میگذاشت.در حالی که انگیزهایی که این نیات را نشان دهد در روایت فیلم وجود نداشت.
ریختن آب توبه،زیارت آرامگاه امام رضا (ع)،زیارت مرقد حضرت معصومه (ص)، در لحظاتی اتفاق میافتاد که یکی از شخصیتهای فیلم دچار بحران اخلاقی یا اجتماعی بود. این گونه صحنهها در بسیاری فیلمفارسیها رایج بود.مناسبات و مناسک مذهبی در آثار تصویری پیش از انقلاب نیز با نگاهی ساده انگارانه فقط در برخی لحظات مورد استفاده قرار گرفته است.اصولا مسیر مذهب در آن سینما بیشتر رفع مسئولیت بوده و کاربردش هر چند در مسیر روایت فیلم، نقطه عطفی ایجاد میکرد،اما تداوم نداشته و کاراکترها در بقیه زندگی از آن بهرهمند نمیشدند. بنابراین مذهب در آثار فیلمفارسی نمود سطحی داشته و به عمق نمیرسیده است و اصولا از دین بیشتر بهرهبرداری تبلیغی و حرفه بیکارانه میشده است.
در سینمای پس از انقلاب که مذهب به مشابه محور زندگی درآمد و کلیه تحرکات و مناسبات انسانی و اجتماعی بر مبنای شعائر دین اسلام در آمد،سینمای ایران هم کوشید بر مبنای همان مناسبات حرکت کند که در این مسیر توانست در برخی موارد به موفقیتهایی نایل شود. لکن در فیلمهای سینمایی (و نیز تلویزیون) ساخته شده از زندگی بزرگان دین بیشتر جلالهای آنان تصویر شده است چرا که جنگ در نفر خود جنبههای دراماتیک فراوانی دارد.لکن از تعالیم نهفته در کلام و سیره آنان کمتر اثر شاخصی را دیدهایم.
اولین فیلمی که پس از انقلاب به بخشی از زندگی امام حسین (ع) پرداخت،فیلم سفیر (۱۳۶۱، فریبرز صالح) بود که آن هم بیشتر به بار دراماتیک سفر این سفیر پرداخته بود.
غیر از نماز که صحنههایی از آن گاه و بیگاه در فیلمهای ایرانی از آن استفاده میشود از فریضه روزه (که در ماه مبارک رمضان جریان دارد) کمتر نشانی در فیلمهای ما هست و فقط در برخی فیلمها به صورت جسته و گریخته در روند روایت فیلم به روزه،افطار،سحری و … اشارههایی شده است.
اما فیلمی که تماما بتواند این مناسک مهم دینی را با مفهوم واقعی آن (ترک با چشم و دل و زبان) به تصویر کشد،متاسفانه وجود ندارد. مراسم روزهداری در دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ بیشتر در فیلمهای خبری سالهای جنگ و سریالها و فیلمهای مستندی که از جنگ تحمیلی برداشته شده بود،نشان داده میشد.
درباره امدادهای غیبی در فیلم نینوا (۱۳۶۲ – رسول ملاقلیپور) به خوبی این جریان نشان داده می شود.عزاداری و سینهزنی در ماه محرم در فیلم بازرسی ویژه (۱۳۶۲ – منصور تهرانی) نمود دارد و حتی فیلم با سینهزنی به پایان میرسد.
شفا گرفتن از امام رضا (ع) در فیلم دو چشم بی سو (۱۳۶۲ – محسن مخملباف) نمود روشن و واضحی مییابد.مردی در اوج فشار روحی جهت حل مشکلاتش برای عزیمت به جبهه به امام رضا (ع) پناه میبرد و شفای فرزندش را میگیرد.در فیلم مترسک (۱۳۶۳ – حسن محمدزاده) که آغازگر ملودارم در سینمای پس از انقلاب است،زن خانه بیشتر به مناسک مذهبی میپردازد.در شب دهم (۱۳۶۸ – جمال شورجه) به روز عاشورا و شب دهم پرداخته میشود و در قالب داستانی، ماجرا را به آن روز میکشاند.
در ایوب پیامبر (۱۳۷۲ – فرجالله سلحشور) در مقابل جایگاه رفیع ایوب پیامبر در پیشگاه خداوند متعال،شیطان دچار حسرت و خشم میشود و مشیت الهی بر این قرار میگیرد که ایوب را به سختیها و مصائب بیازماید.
شیطان این همه ایمان را در وجود ایوب باور ندارد.این فیلم پایداری و بردباری یک پیامبر را در راه ایمانش نشان میدهد.
قصه سرگشتگی آدم در روی زمین در فیلم هبوط (۱۳۷۲ – احمدرضا معتمدی) بروز میکند.
آن چه مرور کردیم،گامهای آغازین فیلمهای پس از انقلاب بود که در آنها جز تصویری گذرا و زودگذر از مناسک رمضان وجود ندارد.این در حالی است که فرد روزهدار،در این ماه دارای رفتار و سکناتی است که جنبههای دراماتیک و بهرهوری تصویری غنی دارد.
متاسفانه در سینمای ایران تاکنون فیلمی را نیافتهایم که توانسته باشد از همه ابعاد روحی و معنوی چهره یک مومن روزهدار را به تصویر بکشد.در شرایطی که در طول این ماه عوامل و مولفههایی را مییابیم که با کارکردی تصویری در سینما میتوانند،یکی از ابعاد شریعت ما را به نیکویی در قالب تصاویر سینمایی به ما بنمایاند.
در ادبیات کهن ما چه داستان و چه عرفانی، حکایتهای بسیار زیادی داریم که براساس روزه و روزهدار شکل گرفته است. همچنین است وقایع مهمی (چون وفات حضرت خدیجه (ص)، ولادت امام حسن مجتبی (ع) شهادت امیرالمؤمنین (ع)، شبهای قدر و …) که هر یک توانایی بالقوه آثار ماندگار بسیاری را میتوانند سبب شوند.
از طلوع ماه مبارک تا آخرین شب روزه، جهانی از معنا مییابیم که میتواند حتی غیرمسلمان را به خود جذب کند و به زندگی دنیایی و آخرت معنا بخشد.
اما پروژه سینما همچنان در انتظار فیلمسازان مشتاق و با دانشی است که جشن رمضان را روی پرده سینما با نمایش بگذارند.
منبع : خبرگزاری فارس
نگاهی به تصویر ماه رمضان در سینما
کابوس?های کودکانه

سینما و جشنواره کودک از نگاه سینماگران بررسی شد
حسرت روزهای رفته سینمای کودک نقطه مشترک همه دست?اندرکاران این عرصه است؛? احساسی که این روزها همزمان با برگزاری جشنواره فیلم کودک و نوجوان بیش از پیش احساس می?شود.
شب شاهین فرهت در “نقش جهان” برگزار شد

مراسم بزرگداشت آهنگساز سمفونی پیامبر با عنوان “دمی با شاهین فرهت” در مجتمع فرهنگی “نقش جهان” وابسته به فرهنگستان هنر برگزار شد.
به گزارش خبرنگار مهر، درآغازاین مراسم مصطفی کمال پورتراب به عنوان نخستین سخنران به آشنایی خود با شاهین فرهت اشاره کرد و گفت : آشنایی من با استاد شاهین فرهت به ۴۵ سال پیش بر می گردد این هنرمند در زمینه موسیقی علمی و معرفی موسیقی کلاسیک در فرهنگ موسیقایی این مملکت نقش بسزایی داشته است و من بسیار خوشحالم که امروز برای بزرگداشت این هنرمند گرد هم جمع شده ایم.
احمدینژاد و «به رنگ ارغوان» حاتمی کیا

محمود احمدینژاد شب گذشته در حاشیه اکران فیلم «ملک سلیمان» در وزارت ارشاد این فیلم را خوب توصیف کرد و گفت: فیلم «به رنگ اغوان» ساخته ابراهیم حاتمیکیا نیز فیلمی قوی و از نوع انتقادی خوب است.
به گزارش فارس، رئیس جمهور که شب گذشته برای دیدن فیلم «ملک سلیمان» ساخته شهریار بحرانی به سالن وزارت ارشاد واقع در میدان بهارستان آمده بود در پاسخ به این سوال که نظرتان راجع به فیلم «به رنگ ارغوان» ساخته ابراهیم حاتمیکیا چیست، گفت: کار آقای حاتمیکیا واقعا قوی بود، اگرچه برخی از قسمتهای این فیلم باید اصلاح شود، ولی به طور کلی “به رنگ ارغوان ” فیلمی قوی و خوب از نوع انتقادی بود.
معرفی ویژه برنامههای شبهای قدر در شبکه ۳

ویژه برنامههای شبهای قدر گروه معارف شبکه سوم سیما اعلام شد.
به گزارش روابط عمومی شبکه سوم سیما، گروه معارف این شبکه در آستانه شبهای قدر، برنامههای ویژهای تدارک دیده است
یک سال موسیقی
سیدعلیرضا میرعلینقی
سال، به طور قراردادی، عبارت است از یک دور کامل سیصد و شصت و پنجروزه. سال رسمی از اول فروردین شروع میشود و تا آخر اسفند ادامه مییابد.
در حالی که فضاهای دیگر، سال خاص خود را دارند. مثل سال تحصیلی که از اول مهر شروع میشود و یا سال مالی که در ارگانها و مؤسسات، تابع شروع و پایانی متفاوتی با روند بهار و تابستان و… است.
سال موسیقایی نیز از حدود دی و بهمن شروع میشود. یعنی اگر مبنای شروع را بزرگترین واقعه رسمی موسیقایی یعنی جشنواره سراسری موسیقی فجر قرار دهیم، سال موسیقایی ما از دی- بهمن یک سال تا دی- بهمن سال دیگر است.
بدیهی است که جشنواره موسیقی فجر، همیشه رأس دهه فجر برگزار نمیشود و بدیهیتر این که تمام اتفاقات مهم در یک سال موسیقی، الزاماً در فضاهای رسمی و دولتی نیست. اگر چه سیاستگذار و قدرتمدار اکثر زمینهها، از تولید تا صدور مجوز زیر نظر ارگانهای مختلف دولتی است.
روند اتفاقات در موسیقی کشور را باید در حوزههای مختلف بررسی کرد: نهادهای سیاستگذار، دانشگاهها، بخش خصوصی و حتی خارج از کشور. چرا که به هر حال بخشی از حیات موسیقایی ما در بیرون از مرزها و بینمیلیونها ایرانی مسافر در آن کشورها میگذرد. بویژه در آلمان، فرانسه و آمریکا که فعالیت موسیقیدانان ایرانی بارزتر است. فعالیتهای ارزنده در شهرستانها، بویژه اصفهان نیز نباید از نظر دور بماند. گرچه اطلاع رسانی در این زمینه بسیار ضعیف است.
نام چهارم یک سازمان
سال موسیقایی گذشته، آخرین تغییر قابل توجه در ساختار اداری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ارتباط با موسیقی صورت گرفت. مرکزی که از بدو انقلاب تا به حال، سه نام را به خود دیده است، نام چهارم را نیز دید: «دفتر امور موسیقی و شعر» که البته مورد حمایت بیشتر شاعران و مورد انتقاد بعضی از موسیقیدانان قرار گرفت. موسیقیدانان معتقد بودند که هنر موسیقی مستقل است و نه در بخش هنری و نه در بخش اداری نباید با شعر و شادی مجاورت داشته باشد. اما توضیحات محمدحسین صفار هرندی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز برای بعضی از آنان قانع کننده بود. خلاصهای از این توضیحات را در بولتنهای جشنواره فجر بیست و دوم میتوان خواند. متعاقب آن، انجمن موسیقی ایران به مدیرعاملی بابک رضایی، خط مشی و اهداف جدید خود را عنوان کرد و این انجمن که بعد از تغییرات مدیریتی، مدت زمانی دچار رکود شده بود، افق تازهای از فعالیتهای آتی خود را با خبرنگاران رسانهها در میان گذاشت. خانه موسیقی ایران به مدیر عاملی حمیدرضا نوربخش، (خواننده شناخته شدهای که اولین نوار کاست خود را همراه با استاد فرامرز پایور منتشر کرد) در صدد برنامههای تازهای است،ولی گویا مشکلاتی چند، مانع شده تا چرخ فعالیت خانه موسیقی به نحو مطلوب گردش نکند.واحد موسیقی صدا و سیمای جمهوری اسلامی که کار تولید و نظارت بر موسیقیهای مورد پخش از رسانههای صوتی تصویری همگانی را به عهده دارد، با مدیریت سید محمد میرزمانی فعالیت میکند. از حجم تولید موسیقیهای به اصطلاح پاپ ایرانی تا حد محسوس کاسته شده و اولویت با تولید آثاری است که ریشههای فرهنگ ملی و مناسبتهای آیینی و مذهبی داشته باشند. تعداد قابل توجهی قطعات باارزش به مناسبتهای گوناگون و ازجمله به تبرک سال پیامبر اعظم(ص) ساخته و پخش شده است. مرکز موسیقی حوزه هنری به مدیریت رضا مهدوی (نوازنده سنتور) نیز تنها نهاد فعال دولتی در زمینه تولید آثار فاخر موسیقی در قالب کتاب و لوح فشرده است. سطح خوب کیفیت انتشارات این مرکز، اعم از کتاب و نوار و لوح فشرده و کنسرتهایی که هراز گاهی برگزار میکند، نشاندهنده توجه بخش دولتی به تواناییهای نهفته در کار هنرمندان است که به علت محرومیت از حامی مناسب، در گوشه فراموشی به سر میبرند وآثارشان شناخته نمیشود. همایش سراسری هنر انقلاب نیز از کارهای مهمی بود که به کوشش پژوهشگاه هنر و فرهنگ اسلامی در بهمن ماه برگزار شد. بخشهای مختلفی از آن به شعر، هنرهای تجسمی، معماری، ادبیات و… بویژه موسیقی اختصاص داشت. بخش موسیقی آن با حضور هنرمندان بزرگ موسیقی انقلاب: محمدعلی گلریز و احمدعلی راغب و کارشناسی ایرج نعیمایی برگزار شد.اولین سخنران این برنامه، هوشنگ جاوید بود و سید علیرضا میرعلی نقی نیز تحلیلی خاص درباره موسیقی در انقلاب عنوان کرد و با گردانندگی او، جلسه پرسش و پاسخ بین آقایان گلریز و راغب و یغمایی تا حدود پنج ساعت ادامه داشت. گروههای موسیقی دانشگاهها نیز در برگزاری کنفرانسهای پژوهشی و همایشها فعالیت داشتند، این فعالیت با مشارکت چندین و چند نهاد و ارگان صورت میگیرد زیرا امکانات دانشگاه برای برگزاری چنین مجامعی کافی نیست، در نیمه اول سال، همایش بزرگ قطبالدین شیرازی، با همکاری فرهنگستان هنر و چند نهاد دیگر اعم از خصوصی و دولتی ابتدا در تهران و سپس در شیراز برگزار شد. چهرههای علمی برجستهای از قبیل پروفسور نویی باوئر آلمانی (و همسرشان) از خارج کشور و استادانی چون داریوش طلایی و مجید کیانی از ایران در این همایش شرکت داشتند. در نیمه دوم سال نیز شهر اصفهانپذیرای همایش بزرگ مکتب اصفهان بود که در رشتههای مختلف هنر و از جمله موسیقی برگزار شد و صاحبنظران با سخنرانی و ارسال مقاله در آن همایش شرکت جستند.
رزرو بلیت کنسرت علیزاده آغاز می شود
پیش فروش بلیت های کنسرت حسین علیزاده و گروه هم آوایان از ۳۱مردادماه آغاز می شود.
به گزارش تبیان، هم زمان با به پایان رسیدن فروش اینترنتی بلیت کنسرت گروه کامکارها فروش اینترنتی بلیت های کنسرت علیزاده و هم آوایان در سایت خانه موسیقی آغاز می شود.
گروه همآوایان را در این کنسرت «افسانه رثائی» (آواز)، «راحله برزگری» (آواز) و «پوریا اخواص» (آواز و قیچک)، «علی صمدپور» (سازهای کوبهای و آواز)، «علی بوستان» (سه تار)، «محمدرضا ابراهیمی» (عود)، «صبا علیزاده» (کمانچه)، «نیما علیزاده» (رباب) و «پیام جهانمانی» (بم تار)، «نگار خارکن» (کمانچه) تشکیل میدهند.


