با تغذیه صحیح از ابتلا به بیماری های عفونی جلوگیری کنید
نقش تغذیه در بیماری های عفونی را مجموعاً به چهار گروه می توان تقسیم نمود:
۱- تغذیه در رابطه با ایجاد بیماری های عفونی، شامل بیماری های گوارشی و مسمومیت های غذایی ( بوتولیسم )، بیماری های روده ای مثل اسهال های میکروبی و بیماری های عفونی سیستمیک ( بروسلوز و تیفوئید )
۲- تغذیه در بیماران عفونی ( محدودیت ها و ممنوعیت ها )
۳- درمان سوء تغذیه به عنوان یکی از عارضه های بیماری های عفونی
۴- تغذیه در بیماران با نقص دفاعی شدید
تغذیه در رابطه با ایجاد بیماریهای عفونی
قبل از اینکه وارد این بحث شویم ابتدا به تاثیر غذا در ایجاد مقاومت بدن اشاره می کنیم .
در عصر قبل از آنتی بیوتیک ها، یکی از بیماری های کشنده
« سل » بود که متاسفانه هنوز هم هست. وقتی کسی مسلول می شد او را به مکانی با آب و هوای مناسب منتقل می کردند و غذاهای مقوی به وی می دادند. درمان تقریباً به همین صورت انجام می شد. شاید به همین جهت بیمارستان مسلولین و استراحتگاه آنها را جایی می ساختند که فضا ، هوا، نور و غذای کافی داشته باشد. در کشورهای فقیر یکی از علل شایع مرگ و میر کودکان ، بیماری های روده ای و اسهال است. فقر دانش، فقر اقتصادی و فقر بهداشتی در این کشورها از عوامل مهم بیماری های جسمانی، روانی و اجتماعی است؛ یعنی فقر اقتصادی و غذایی اساس خیلی از بیماری های عفونی و واگیر دار در این کشورها هستند و مرگ و میر زیادی را به خصوص در اطفال به دنبال دارند.
اثر غذا در تکامل سیستم دفاعی انسان از دوره جنینی آغاز می شود. یعنی
تغذیه دوران بارداری مادر باید کافی و مناسب باشد. اگر در این دوره، به خصوص سه ماهه اول بارداری، به بدن مادر پروتئین ، ویتامین و املاح کافی برسد، جنین رشد لازم را پیدا خواهد کرد. اگر جنین به اندازه کافی رشد کرده و سالم باشد، وزن و اندازه طبیعی خواهد داشت. وزن طبیعی جنین معیار مهمی در تعیین سلامتی اوست.
بعد از تولد،
تغذیه نوزاد با شیر مادر شروع می شود که هم ویتامین کافی و هم املاح کافی دارد و می تواند ضامن رشد کودک باشد.اگر سیستم دفاعی کودک در دوره جنینی رشد نکرده باشد، در تمام مراحل بعدی رشد نمی تواند در مقابل عوامل بیماری زا نقش دفاعی کافی داشته باشد.
"دوره شیرخوارگی" دومین مرحله مهم زندگی کودک است. تغذیه مناسب با شیر مادر که دارای ویتامین و املاح کافی است، رشد دفاعی کودک را تداوم می بخشد. کودکی که سوء تغذیه دارد و پروتئین و ویتامین کافی به او نمی رسد، مستعد ابتلا به بیماری های عفونی است و به واکسیناسیون ها هم جواب خوبی نمی دهد. بنابراین تغذیه اساس مقاومت بدن در مقابل عوامل بیماری زای محیطی است که این عوامل محدود به بیماری های عفونی نیست و به سایر بیماری ها نیز تعمیم داده می شود. هر چند که در حال حاضر افراد مرفه از پرخوری و مصرف بیش از حد لازم غذا رنج می برند، ولی بیشتر جمعیت دنیا انسان های محرومی هم هستند که از کمبود تغذیه رنج می برند.
در مورد نقش تغذیه در ایجاد مقاومت در مقابله با بیماری های عفونی بررسی های زیادی انجام گرفته است. مثلاً دیده شده اگر به یک گروه غذای کافی برسانیم و به گروه دیگری واکسن سل بزنیم، آنهایی که تغذیه کافی دارند، کمتر از آنهایی که واکسن زده اند به سل مبتلا می شوند. البته احتمال بروز سل در افرادی که تغذیه کافی داشته اند و واکسن سل هم زده اند، بسیار کمتر می شود.
نقش تغذیه در ایجاد بیماری ها
غذا به عنوان منبع تولید انرژی در بدن، اگر دچار آلودگی های میکروبی باشد، می تواند منشاء بیماری های مختلف و در رأس آنها بیماری های گوارشی و مسمومیت های غذایی باشد. ما در فصول مختلف، در معرض مسمومیت های غذایی هستیم. به خصوص زمانی که هوا گرم می شود، ما شاهد بیماری های روده ای بیشتری هستیم که خطرناک ترین آنها " وبا " است.
مسمومیت های غذایی هم در ارتباط با غذاهای مانده و آلوده بروز می کنند؛ به دلیل آنکه غذاها به طور بهداشتی تهیه نمی شوند و ما بر مراکز تولید غذا و رستوران ها کنترل واقعی نداریم. یعنی هر کس که بیکار مانده در زمینه تغذیه کار می کند و خیلی از افراد از اصول بهداشتی غذا آگاهی ندارند و برخی از آنها هنگامی که از نظرابتلا بیماری های انگلی بررسی می شوند، بیش از یک انگل دارند و می توانند آلودگی و بیماری های انگلی را از طریق دست به دیگران انتقال دهند. به عبارت دیگر هم در تولید مواد غذایی و هم در توزیع آن نکات بهداشتی را رعایت نمی کنیم. در بسیاری موارد مواد غذایی کنسرو شده که خراب می شوند، از رده خارج نمی شوند که بسیار خطرناک هستند. همین طور کشک هایی که در ظرف های مخصوص نگهداری می شوند، اگر دچار فساد و آلودگی شوند، می توانند باعث بیماری های مهلکی مثل بوتولیسم -که یک بیماری خطرناک و کشنده است- بشوند. تب روده یا تیفوئید یا حصبه هم از بیماری های خطرناکی است که از طریق آب و غذای آلوده انتقال می یابد و با توجه به مقاومت آنها نسبت به آنتی بیوتیک در سال های اخیر، مشکلات زیادی را برای مبتلایان به همراه دارند. این میکروب ها از طریق آب و غذا انتقال می یابند که می توانند در افراد به خصوص نزد کودکان سبب ایجاد اسهال های شدید و بیماری های عفونی خطرناک شوند.
لازم به ذکر است حصبه به وسیله آب آلوده ایجاد می شود و معمولا از بیمار به فرد دیگر انتقال پیدا می کند و اگر چنین اتفاقی بیفتد فقط به دلیل عدم رعایت بهداشت است. نکته دیگر اینکه به دلیل باورهای غلط در مردم و حتی برخی از پزشکان و پرستاران، بیماران تیفوئیدی را چنان از خوردن غذا محروم می کنند که منجر به سوء تغذیه شدید و مرگ آنها می شود.( مثلا می گویند بیمار حصبه ای نباید نان بخورد. )
یکی از بیماری های مهمی که از طریق خوردن مواد آلوده در ایران شیوع دارد، تب مالت است. همان طور که می دانید تب مالت یک بیماری مشترک بین انسان و دام است. میکرب این بیماری در گوسفند، بز، گاو، و در حیوانات دیگری مثل خوک و سگ می تواند ایجاد بیماری کند و انسان به طور اتفاقی در تماس با این حیوانات و با مصرف مواد آلوده و بیشتر شیر نجوشیده، به این میکروب آلوده می شود.
معمولا پنیر را باید سه ماه در آب نمک نگه دارند و بعد توزیع کنند که این اصل رعایت نمی شود. به هر حال مصرف پنیر آلوده، سبب بیماری تب مالت در انسان می شود. یکی از بیماری های مهمی که از طریق آب و مصرف غذای آلوده برای انسان ایجاد شود، اسهال های آمیبی است که آن هم در تمام فصول وجود دارد و در غالب شهرها شیوع دارد، ولی در فصل تابستان شایع تر است. همین طور مصرف جگر نیم پز گوسفند منجر به بیماری " توکسوپلاسموز " می شود که کیست انگل وارد معده انسان می شود و تحت تاثیر اسید معده باز می شود و انگل آزاد می شود و از طریق مخاط روده جذب و وارد کبد می شود و وارد غدد لنفاوی می شود. اگر خانم بارداری دچار این بیماری شود، این انگل را به جنین می رساند و در جنین ایجاد بیماری مغز و اعصاب می کند و می تواند منجر به گرفتاری مرکز عصبی حساس چشم و مغز شود که یکی از بیماری های ایجاد کننده سقط در زمان حاملگی است.
بیماری انگلی دیگری که از طریق تغذیه منتقل می شود، کرمک است که در تمام کشورهای متمدن و عقب مانده شیوع بسیار دارد و در بچه ها بیشتر از بالغین است.
بیماری های انگلی از نوع کرم های کدو و قلاب دار نیز در رابطه با تغذیه ایجاد می شود.
برای دانلود کلیک کنید
برچسب ها:
ابتلا,
بیماری,
صحیح,
عفونی
نوشته: admin
تاریخ: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۰
